ميزان زيانى كه حزب اموى ، از نظر فكرى ، عملى ، كمى و كيفى به اسلام و مسلمانان وارد كرد ، از همهء شاخه‌هاى نفاق بيش‌تر است ؛ زيان هايى كه هنوز هم مسلمانان از آموزه‌هاى آن متأثر هستند ؛ آموزه‌هايى كه از اسلام نيست ، ولى بدان چسبانده شده و از بدعت‌هاى امويان در زمينه‌هاى حديث ، فقه ، تفسير و تاريخ به شمار مىرود . با وجود اين ، حزب اموى همهء توفيق خود را در سوار شدن بر گردهء امّت اسلام و مشوّه ساختن عقايد و تاريخ و تباه گردانيدن زندگى آنان ، مديون حزب سلطه است و تا روز رستخيز ، بازهم گناهى از گناهان فراوان اين حزب به شمار مىآيد . سخن آخر اين كه ، در دايره نفاق كسانى بودند كه شاخه‌اى را با خطى مشخص و معين تشكيل نمىدادند ، بلكه خواسته‌هاىشان تنها به امور دنيوى محدود مىشد كه آن هم در حالت‌هاى خشم و خشنودى متزلزل بود و تفاوت مىكرد . مثل عمرو بن عاص ، خالد بن وليد ، مغيرة بن شعبه ، ابوموسى اشعرى ، سمرة بن جندب ، ابوهريره و ديگران . دنيايى كه اين افراد خواهان و جوياى آن بودند در جمع على و فرزندانش دست يافتنى نبود ، از اين رو بيش‌ترشان در طول دوران زندگى خويش از خط خدمت به حزب سلطه يا حزب اموى بيرون نرفتند . بنابر اين در اين گفتار از بررسى مفصل مواضع آنها خوددارى مىشود .